Tachykardia to stan, w którym serce bije szybciej niż 100 razy na minutę w spoczynku. Przyspieszenie akcji serca może być odpowiedzią organizmu na wysiłek, emocje, gorączkę lub stanowić objaw choroby. Tachykardia nie zawsze wymaga leczenia, ale długotrwałe i niekontrolowane napady mogą prowadzić do powikłań, takich jak niewydolność serca, udar mózgu czy nagła śmierć sercowa. Szybka diagnostyka i dobranie odpowiedniego postępowania zwiększają bezpieczeństwo i komfort życia.
Co to jest tachykardia?
Tachykardia oznacza zwiększenie częstości skurczów serca powyżej 100 na minutę w spoczynku. U osób zdrowych serce pracuje z częstością 60–100 uderzeń na minutę. Jeśli odnotowane zostają wyższe wartości bez dostrzegalnej przyczyny fizjologicznej, rozpoznaje się tachykardię.
Definicja częstoskurczu serca
Tachykardia, inaczej częstoskurcz, definiowana jest jako każde przyspieszenie akcji serca powyżej 100 uderzeń na minutę u osoby dorosłej w spoczynku. Stwierdza się ją w badaniu tętna lub EKG. Częstoskurcz może mieć charakter miarowy (równomierne odstępy między uderzeniami) albo niemiarowy.
Układ bodźcotwórczo-przewodzący (węzeł zatokowo-przedsionkowy, węzeł przedsionkowo-komorowy, pęczek Hisa)
Za prawidłowy rytm serca odpowiada układ bodźcotwórczo-przewodzący. Struktury tego układu to:
- Węzeł zatokowo-przedsionkowy – inicjuje każdy skurcz serca;
- Węzeł przedsionkowo-komorowy – przekazuje impulsy elektryczne z przedsionków do komór, wydłużając czas przewodzenia;
- Pęczek Hisa – przewodzi impuls do obu komór przez swoje odnogi.
Zaburzenia generowania lub przewodzenia impulsów w tych strukturach skutkują różnymi typami tachykardii.
Rodzaje tachykardii
Tachykardię klasyfikuje się według miejsca powstawania nieprawidłowych impulsów elektrycznych.
Tachykardia zatokowa
Źródło impulsów leży w węźle zatokowo-przedsionkowym, czyli naturalnym rozruszniku serca. To najczęstsza forma, fizjologicznie pojawia się np. po wysiłku.
Tachykardia nadkomorowa
Impulsy powstają powyżej rozwidlenia pęczka Hisa – w przedsionkach lub węźle przedsionkowo-komorowym. Do tej grupy należą napadowe i przewlekłe zaburzenia rytmu, takie jak AVNRT, AVRT oraz arytmie przedsionkowe.
Tachykardia komorowa
Nieprawidłowe impulsy generowane są poniżej pęczka Hisa, w komorach serca. To arytmie wysokiego ryzyka, mogące prowadzić do migotania komór i zatrzymania krążenia.