Bakterie obecne w żołądku tworzą mikrobiom, który chroni błonę śluzową, wspiera odporność miejscową i wpływa na proces trawienia. Najważniejszą bakterię patogenną stanowi Helicobacter pylori, odpowiadająca za chorobę wrzodową, przewlekłe zapalenie błony śluzowej i zwiększone ryzyko raka żołądka. Diagnostyka infekcji opiera się na gastroskopii z testem ureazowym, oddechowym teście ureazowym, badaniu antygenu w kale oraz testach serologicznych. Leczenie polega na terapii eradykacyjnej z antybiotykami, IPP i często bizmutem; probiotyki i dieta wspierają odbudowę mikrobiomu. Skutecznej profilaktyce sprzyja higiena jamy ustnej, zbilansowana dieta i ograniczanie czynników ryzyka.
Bakterie w żołądku – mikrobiom i jego znaczenie
Bakterie stale obecne w żołądku kształtują mikrobiom, który odpowiada za zachowanie równowagi biologicznej śluzówki i odporności miejscowej. Mimo kwaśnego pH między 1 a 3, żołądek bywa siedliskiem dla kilku rodzajów bakterii – zarówno komensalnych, jak i potencjalnie chorobotwórczych. Zachowanie prawidłowego mikrobiomu ogranicza ryzyko przewlekłych zapaleń, wspiera rozkład składników pokarmowych i chroni przed kolonizacją patogenów.
Skład i funkcja mikrobiomu żołądka
Mikrobiom żołądka tworzą głównie bakterie z rodzajów Streptococcus, Lactobacillus, Prevotella, Veillonella oraz Neisseria. Przykładowo Streptococcus i Lactobacillus są komensalami, które wspierają trawienie i konkurują z bakteriami chorobotwórczymi. Funkcje mikrobiomu obejmują trawienie białek i węglowodanów, wytwarzanie enzymów oraz stymulowanie odporności miejscowej.
Czynniki wpływające na różnorodność mikrobiomu
Różnorodność bakteryjna w żołądku zmienia się z wiekiem, zachowaniem żywieniowym, stanem zdrowia i pod wpływem farmakoterapii. Na mikrobiom wpływają także infekcje przewlekłe, ostre stany zapalne oraz choroby współistniejące. Największe zaburzenia obserwuje się po antybiotykoterapii lub przy przewlekłym stosowaniu inhibitorów pompy protonowej.
Przyczyny nadmiernego rozrostu bakterii
Przyczyną nadmiernego rozrostu bakterii w żołądku bywa zmniejszona kwaśność soku żołądkowego, przewlekłe leczenie IPP